Beschrijf eerst wat iemand nodig heeft.

Een medewerker opent meerdere schermen om één vraag te beantwoorden. Gegevens worden geëxporteerd, samengevoegd en nog een keer gecontroleerd. Het is verleidelijk om meteen een nieuw overzicht of een nieuwe applicatie te bedenken.

Maak eerst de informatievraag concreet. Welke beslissing of handeling moet iemand kunnen uitvoeren? Welke gegevens zijn daarvoor nodig, waar ontstaan ze en wanneer moeten ze beschikbaar zijn? Die beschrijving maakt duidelijk waar de samenhang ontbreekt.

Bekijk wat de bestaande inrichting kan dragen.

De passende route hangt af van het proces, de mogelijkheden van de gebruikte systemen en het beheer dat de organisatie kan organiseren. Deze drie richtingen geven houvast:

RichtingWat je wilt onderzoeken
Bestaande software anders inrichtenKan de toepassing het gewenste proces al ondersteunen met een passende inrichting?
Systemen koppelenKunnen gegevens en acties via beschikbare interfaces op het juiste moment worden uitgewisseld?
Gericht maatwerk bouwenOntbreekt een specifieke werkwijze, bediening of functie die nodig is om het proces goed te ondersteunen?

Een combinatie kan passend zijn. Bestaande applicaties blijven bijvoorbeeld de bron van gegevens, terwijl een beperkte maatwerkoplossing de dagelijkse taak ondersteunt. Breng vooraf in beeld wie welke informatie beheert en wat er bij fouten of wijzigingen moet gebeuren.

Kijk waar AI informatie bruikbaarder kan maken.

AI kan binnen een digitale oplossing een ondersteunende taak krijgen. Denk aan een samenvatting van geselecteerde informatie, een eerste indeling van een bericht of een antwoordvoorstel bij een vraag.

Voor een assistent op basis van bedrijfskennis horen de gebruikte bronnen, toegangsrechten en controle van antwoorden bij het ontwerp. Onderzoek hoe actuele informatie beschikbaar komt en hoe een gebruiker kan nagaan waarop een voorstel is gebaseerd.

Maak de overdracht tussen systemen expliciet.

Beschrijf voor iedere verbinding welke informatie wordt uitgewisseld, wat de aanleiding is en welke uitkomst verwacht wordt. Spreek af welk systeem leidend is voor welke gegevens en hoe je met ontbrekende of tegenstrijdige informatie omgaat.

Bij een AI-stap voeg je toe wat het voorstel mag bevatten en welke controle volgt. Een indeling van een bericht kan bijvoorbeeld een medewerker helpen de juiste vervolgstap te kiezen. Welke handelingen vervolgens automatisch mogen plaatsvinden, wordt apart bepaald.

Neem gebruik en beheer mee in de keuze.

Een oplossing moet ook na de eerste oplevering begrijpelijk blijven. Wie ziet dat een overdracht niet is gelukt? Wie kan een wijziging in het proces doorvoeren? Wat gebeurt er wanneer een van de gekoppelde systemen verandert?

Neem bij AI daarnaast het gebruik van gegevens, de beoordeling van uitkomsten en het volgen van veranderingen in de toepassing mee. De benodigde aandacht voor beheer en de terugkerende kosten horen bij de afweging welke inrichting past.

Je eerste stap: teken één informatiestroom.

Kies één situatie waarin informatie nu handmatig wordt verzameld of overgedragen. Teken de betrokken systemen en noteer per overdracht welke gegevens iemand nodig heeft. Voeg toe welke taak of beslissing daarop volgt.

Dat vormt een praktische basis om inrichting, koppelingen en maatwerk te vergelijken. hfc helpt de samenhang te onderzoeken en kan de gekozen oplossing realiseren, inclusief een gerichte AI-toepassing wanneer die het werk ondersteunt.

Verdieping bij de AI-afwegingen

De praktische aanpak in dit artikel is uitgewerkt door hfc. Achtergrond over AI-werkstromen en het beoordelen van generatieve AI: